مرا می شناسند؛ مشناسانید تا بال و پر نسوزانند.

مرا می شناسند؛ مشناسانید تا بال و پر نسوزانند.

روزی پدری که از بلخ می گریخت در راه به دیدار پیری شصت ساله در شادیاخ نیشابور رفت. کودکی خردسال در این سفر با پدر همراه بود. فریدالدّین محمّد بن ابراهيم عطّار نیشابوری پیر شصت ساله روی از جهان در کشیده چون بهاء الدّین محمّد بلخی را در سرای خویش دید و نظر بر آن کودک،خرد جلال الدّین محمّد، افکند، گفت: «زود باشد که این پسر آتش در سوختگان عالم زند.« زد و شد چنانکه دیدیم و شنیدیم. اکنون نزدیک به هفتصد و چهل سال از آن آتش افروختن ها می گذرد. خدا داند که چسان میلیون ها مردم را آن آتش در گرفته است. شیخ زاده بلخی از گوشه خانقاه قونیه جهان گرفت وه که چه آسان است و چه دشوار است جهان گرفتن برای آن کسی که یزدان این نیروی سحرانگیز را در او نهاده بسیار آسان است و آن دیگری را که این مایه در رگ و پی راه نیافته چنان دشوار است که اگر عمرها بزید باز بدان نتواند رسید! مثنوی معنوی کتابی است در شش دفتر شامل ۲۵۶۳۲ بیت که هفتصد و چهل سال است از کنار دریای روم گرفته تا کنار رود گنگ بر همه اندیشه ها حکمرانی می کند. نسخه ها از آن برداشته اند، شرح ها بر آن نوشته اند چاپ ها از آن کرده اند ترجمه ها از آن کرده اند خلاصه ها از آن پرداخته اند یکی می خواند و بر اوراق آن می گرید، یکی زمزمه می کند و بر اشعار آن دست می افشاند و پای می کوبد یکی در نماز و طاعت آن را با راز و نیاز خود جفت می کند یکی از آن حکمت می آموزد، دیگری عرفان، سوّمی لغت و صرف و نحو، چهارمی سخنگویی و فصاحت پنجمی دین، ششمی داستان آن را ازبر می کند، یکی به اشعار آن مثل می زند دیگری سخن آن را گواه خود می آورد، یکی را می خنداند دیگری را می گریاند. خدا داند که این کتاب چه شورها در جهان افکنده و چه شورها را فرونشانده است.
جلال الدّین محمّد مولوی و کتاب مثنوی معنوی او داستان بسیار طولانی دارد و در یکی چند صحیقه نمی توان این مبحث بدین درازی را برگزارد یک زبان خواهد به پهنای فلک چنانکه هنوز با آن همه که در هفتصد سال نوشته اند و گفته اند گفتنی و نوشتنی بسیاراست.
این کتاب دریایی است پهناور که ازین کران بدان کران آن سال ها راه است. چه بسا مردم که در میان موج های مردم اوبار(اوباریدن= اوباشتن= بلعیدن و افکندن شکار) آن غرق شده اند و هرگز به ساحل نرسیده اند! برای کسانی که مجال و همت این دریانوردی جان اوبار ندارند یگانه راه فرونشاندن تشنگی ازین آب زلال آن است که به خلاصه ای از این کتاب دست بیازند و به یک دو کف آب تشنگی جان فرسای خود را شفایی بخشند.

+ نوشته شده در دوشنبه ششم آذر ۱۴۰۲ ساعت 13:52 توسط ahmadimanesh  |