تحليلي بر وضعیت كنوني جمهوري قزاقستان

تحليلي بر وضعیت كنوني جمهوري قزاقستان

اهداف اصلي دولت قزاقستان ،توسعه داخلي كشور در ارتقاءرفاه زندگي، اولويت دهي با جهت گيري به سوي اروپا ، تحكيم روابط ، فراگيري تجربيات همگرايي با اروپا ، تلاش بر ايجاد تحولات نهادي و حقوقي، گسترش همكاري ها فني ، انرژي ، حمل و نقل ، توسعه همكاري هاي تجاري، بشر دوستانه و سرمايه گذاري بين المللي مي باشد .

بر اساس نظريه سياست خارجي قزاقستان ، توسعه همكاري همه جانبه با كشورهاي اروپا از اهميت استراتژيك برخوردار است . امروزه همكاري در زمينه هاي فني ، انرژي ، حمل و نقل و تجاري بين جمهوري قزاقستان و كشورهاي اروپايي بيشترين ظرفيت از همكاري ها را در بر مي گيرد . از نظر كشورهاي اتحاديه اروپا ، همكاري با كشورهاي آسياي مركزي از جمله كشور قزاقستان از اهميت قابل توجهي برخوردار است .

از ژوئن سال 2007 موضوع كشورهاي اتحاديه اروپا در تعامل با قزاقستان چهره ديگري به خود گرفت . تلاش برخي از كشورهاي آسياي مركزي از جمله قزاقستان در جهت ورود به ساختارهاي اتحاديه اروپا يا تعامل آنها با اتحاديه اروپا در قالب سياست همجواري اروپايي موجب دستيابي به اهدافي در زمينه توسعه اجتماعي ، سياسي و اقتصادي گشت . فرآيند اين سياست موجب شد؛ جمهوري قزاقستان در ميان همسايگان خود در تعامل بين المللي در زمينه همكاريهاي فني ، انرژي ، حمل و نقل ، مديريت فني و مترولوژي ، اقتصادي و تجاري ، تجارت خورد و كلان ، ارتقاء كيفيت زندگي مردم ، توسعه همكاري بشردوستانه ، تكميل قوانين نهادي و حقوقي و همكاري هاي سازماني و امنيت جهاني جايگاهي برجسته بيابد .

کشور قزاقستان با جمیعتی در حدود 000/000/17 نفر از کشور هاي استقلال یافته از اتحاد جماهیر شوروی می باشد، از نظر وسعت جغرافیایی نهمین کشور جهان و در بین کشورهای منطقه بعد از روسیه و چین بزرگترین کشور بشمار می رود، همچنین دربین کشورهای اسلامی از نظر وسعت جغرافیایی بزرگترین کشور محسوب می شود، وجود قومیت های قزاق که بیشترین جمعیت را به خود اختصاص داده است و ملیت روس که دوّمین جمعیت این کشور را تشکیل می دهد و اویغورها، آذری ها، ازبک ها و تاجیک ها که بنوبه خود حضوری پر رنگ دارند علاوه برآن آلمان ها، ایرانی ها، کره ای ها و چینی ها که تقریبا در دل جامعه هضم شده اند و هویت چندانی برای آنها باقی نمانده است از ویژگی خاص قزاقستان بشمار می رود که طبعا وجود قومیت های مذکور تنوع ادیان و مذاهب را نیز بدنبال دارد، به همین دلیل اکثریت قریب به اتفاق جمعیت قزاقستان مسلمان و در درجه بعد مسیحیان ارتدکس که عمدتا روس ها می باشند به عنوان دوّمین دین بیشترین پیروان را دارا است.

قزاقستان در سال های اخیر با تدابیر نظربایف رئیس جمهور این کشور از هر نظر (سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و...) از رشد بی نظیری بر خوردار شده است، بگونه ای که از نظر بسیاری از مردم این کشور آقای نظر بایف توانسته است طرح ها و برنامه های بلند پروازانه خود را جامه عمل بپوشاند، ساخت شهر جدید آستانه در مدت بسیار کوتاه و با جذب سرمایه های خارجی با برخورداری از زیر ساخت قوی شهری و انتقال پایتخت به این شهر، رشد و توسعه اقتصادی عضویت در سازمان ها و مجامع بین المللی، تلاش برای جایگزینی زبان قزاقی در بین مردم و نهاد های دولتی، احیاء هویت ملی، رشد و توسعه علمی، ایجاد مراکز علمی و تأسیس دانشگاه های معتبر و... از جمله اهداف بلند مدت سال های اخیر رئیس جمهور بوده است که توانسته است اکثریت آن ها را تحقق بخشد و همچنان نیز در ایده پردازی و اجرای برنامه های کلان و بلند پروازانه به پیش می تازد.

دولت قزاقستان هم پای توسعه اقتصادی برای توسعه فرهنگی و سیاسی اهمیت ویژه ای قائل است، هم اکنون عضو اکثر مجامع بین المللی می باشد، همانگونه که با اکثر کشور های اسلامی رابطه خوب و گسترده ای برقرار نموده است با آمریکا، روسیه، چین، اسرائیل و سایر کشورها نیز تعامل خوبی دارد و توانسته است ریاست سازمان همکاری های اسلامی (سازمان کنفرانس اسلامی) را از آنِ خود سازد، که برگزاری کنفرانس ها، سمینارها، سمپوزیوم های مهم بین المللی و حضور رؤسای جمهور، مسئولین و شخصیت های مطرح بین المللی در کنفرانس ها و نشست های بین المللی در این کشور بیانگر جایگاه ویژه قزاقستان می باشد.

هرچند قزاقستان نیز مانند سایر کشورها برای امنیت و حفظ هویت خود محدودیت هایی را برای سایر اقوام، ادیان و مذاهب و فعالیت کشورها قائل است اما در عین حال حداقل نسبت به سایر کشورهای همسایه و قفقاز از فضای باز سیاسی و فرهنگی بیشتری برخوردار است، سعی بر این دارد که تا حدی با پایبندی به قوانین بین المللی خود را به اصول دموکراسی نزدیک سازد، در این کشور تقریبا زمینه فعالیت اقتصادی، فرهنگی و دینی تا حدی که به امنیت و هویت ملی قزاقی خدشه ای وارد نشود برای اکثر کشورها وجود دارد بخصوص برای ایران به عنوان کشوری که با پشتوانه فرهنگی غنی به نحوی بخشی از هویت این ملت را بخود اختصاص داده است و مردم بخصوص فرهیختگان و شخصیت های علمی قزاق به قرابت تاریخی خود با فرهنگ، هنر و ادبیات ایران بزرگ واقف و معترف هستند که همین امر تا حدی زمینه فعالیت فرهنگی ایران را در این کشور تسهیل می کند.

تلاش برای دستیابی به چهارمین انقلاب صنعتی

از اين رو ، قزاقستان برای دستیابی به چهارمین انقلاب صنعتی تلاش می کند.در حالیکه صندوق بین المللی پول پیش تر رشد اقتصاد جهانی را برای سال ۲۰۱۶ ناامید کننده پیش بینی کرده است، اجلاس جهانی اقتصاد در داووس سوییس فرصتی برای تبادل اندیشه و راه حل میان سیاستمداران، صاحبان سرمایه و متخصصان فراهم آورد. در حالیکه قزاقستان با افت قیمت فروش نفت مواجه است این کشور علاقمند به چهارمین انقلاب صنعتی در زمینه بیوتکنولوژی، هوش مصنوعی و چاپ گرهای سه بعدی است. در همین رابطه سیاستمداران این کشور در اجلاس داووس برنامه ای را به اعلام برنامه ها جهت جلب سرمایه اختصاص دادند.

کریم ماسیموف، نخست وزیر قزاقستان در این باره گفته است : « هنگامی که قیمت فروش نفت و کالاها تولیدی پایین است، باید به دنبال اصلاحات بود. قزاقستان اینکار را با همکاری بانک جهانی و چندین موسسه مالی بین المللی به انجام خواهد رساند. قزاقستان تلاش زیادی خواهد کرد و به دنبال پیشرفتهایی خواهد بود. در اجلاس داووس سال آینده این کشورشاهد دستاوردهای بیشتری در این زمینه خوهد بود و در مورد تلاشهای بیشتر در آینده تصمیم گیری خواهد کرد.»

علیرغم منابع سرشار گاز و نفت در این کشور، قزاقستان از مدتها پیش به دنبال کاهش وابستگی اقتصاد خود به این منابع طبیعی بوده است. برنامه اصلاحات پیش رو در صدد گشودن مرزهای کشور به سوی اندیشه های نو و سرمایه گذاری خارجی است.

دوسایف اربالت اصغربتویچ، وزیر اقتصاد، برنامه و بودجه قزاقستان نیز گفته است : «توسعه بخش خصوصی، ایجاد رقابت و حمایت از شرکتهای کوچک سه هدف سیاستهای دولت قزاقستان است.»

بانک اروپایی بازسازی و توسعه و دولت قزاقستان در سال ۲۰۱۴ برای مشارکت در زمینه های تازه و سرمایه گذاری در این کشور توافق کردند. از آن زمان تاکنون بانک جهانی و بانک اروپایی مقامهای قزاقستان را به سوی روند اصلاحات اقتصادی تشویق کردند.

آنابل گونزالس، یکی از مدیران ارشد بانک جهانی گفته است : «شما نیازمند یک بینش راهبردی هستید. این اصلاحات تنها نشانگر اصلاحات نیست بلکه آینه ای از اقتصادی متنوع همراه با رشد و ایجاد شغل است. به گمان وی قزاقستان چنین دورنمای بزرگی دارد.»

مدیر عامل ترکیه و آسیای مرکزی در بانک اروپایی بازسازی و توسعه نیز اذعان می دارد : «امروز از دیدگاه مسئولان تحت تاثیر قرار گرفته ایم. آنها می دانند اگر اصلاحات باز ایستد اقتصاد کشور دوام نخواهد آورد و به وضعیت گذشته برخواهد گشت. ادامه اصلاحات بسیار مهم است.»

مقامهای قزاقستان به دنبال ایجاد زیر ساختهای مناسب برای پیشرفتهای تازه هستند. نخست وزیر قزاقستان بر نیروی جوان تاکید دارد.

وی در این باره اشعار می دارد : « قزاقستان در مرحله تازه ای از پیشرفت هست . قزاقستان به هدف نهایی اش نرسیده است. قزاقستان کماکان در حال پیشرفت هست و تا چشم انداز خود فاصله دارد. تا دو سال دیگر باید بتواند در زمینه جوانان، نظام آموزشی و ایجاد زیر ساخت های دیجیتالی پاسخ مناسب را برای پیشرفت پیدا کند.»

قزاقستان مصمم است تا در نمایشگاه جهانی سال ۲۰۱۷ در آستانه، پایتخت این کشور پیشرفتهای خود را در زمینه های اقتصادی و فنآوری مدرن به نمایش گذارد .

بررسی تحولات بخش انرژی در دنیا در مجمع «کازانرژی» قزاقستان [1]

از طرفی یک سالی است که بخش انرژی در تمام دنیا دوران پر شک و تردیدی را می گذراند. قیمت نفت در بازار به بیش از نصف طی یک سال گذشته کاهش یافته و به زیر رقم ۵۰ دلار در ازای هر بشکه رفته است. عرضه بالای نفت و ضعف اقتصاد چین بر قیمت نفت تاثیر منفی داشته است. در چنین فضایی دهمین دوره مجمع «کازنرژی» (Kazenergy) درباره بازار انرژی در آستانه پایتخت کشور قزاقستان برگزار شد.

شرکت کنندگان در این مجمع می گویند : «زمانی که ده سال پیش پایتخت قزاقستان برای اولین بار میزبان این مجمع بود بخش انرژی پررونق بود. اما اکنون همه چیز عوض شده، قیمتها و تقاضا پایین است. در چنین وضعیتی چگونه تولیدکنندگان انرژی می توانند به حیات خود ادامه دهند؟ باید پاسخ این سئوال را از شرکت کنندگان در این مجمع پرسید.»

دانیل یرگین، نویسنده آمریکایی و صاحب جایزه «پولیتزر» از جمله بزرگترین متخصصان بازار انرژی در این مجمع شرکت دارد. وی پیش بینی کرده بود قیمت نفت در سال ۲۰۱۶ بسیار پایین خواهد بود. به اعتقاد او حداقل ۴ سال زمان لازم است تا قیمت نفت به سطحی برسد که برای تولیدکنندگان به صرفه باشد. کشورهای صاحب نفت خیز برنامه بودجه خود را با توجه به سناریوهای مختلف تدوین می کنند.

متیو سرگس، کارشناس، از شرکت تحقیقاتی در بخش انرژی بنام «آی اچ اس انرژی» می گوید: « انتظار می رود میزان مخارج و سرمایه گذاری بطور محسوسی تا حد ۳۰ درصد کاهش یابد. اجرای پروژه های بسیاری نیز به تعویق خواهد افتاد زیرا شرکتها پول ندارند. بنابراین آنها در صرف هزینه و پول خرج کردن بسیار محتاط خواهند بود.»

بخش نفت در قزاقستان ۲۰ تا ۳۰ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را تامین می کند. پنجاه درصد بودجه این کشور مربوط به این بخش است و ۶۰ درصد صادرات قزاقستان را نیز نفت تشکیل می دهد. نورسلطان نظربایف، رییس جمهوری قزاقستان می گوید اقتصاد کشور باید خود را با قیمت نفت ۳۰ تا ۴۰ دلار در ازای هر بشکه وفق دهد.

تيمور كوليبايف، رییس این مجمع می گوید : «ما می توانیم شاهد سقوط شدید قیمت نفت در بازار باشیم. اعتقاد دارم در دورانی چنین سخت تنها باید صبور بود. اگر قیمت نفت به ۳۰ دلار برای هر بشکه برسد مطمئنا تولیدکنندگان عرضه نفت در بازار را کاهش می دهند و مسلما قیمت بالا خواهد رفت.»

اما آیا تحول رادیکال بازار انرژی افزایش قیمت نفت را با محدودیت همراه خواهد کرد؟ تحقیقات شرکت نفتی بی پی نشان می دهد تا سال ۲۰۳۵ روند تقاضا برای بخش انرژی سالانه افتی معادل ۱.۴ تا ۱.۵ درصد خواهد داشت.

جرالد دیویس، رییس اجرایی شورای جهانی انرژی اعتقاد دارد نشانه های زیادی مبنی بر تغییرات اساسی در صنعت انرژی در دنیا به چشم می خورد. آقای دیویس می گوید: «احتمالا روند تقاضا کمتر از پیش بینی ها خواهد بود. اما تاثیر تدوین قواعد جدید برای تشویق به استفاده از انرژی خورشیدی و توربین های بادی بر روی صنعت برق کاملا مشهود است. کشوری مانند چین در مسیر جدیدی قرار دارد که در آن آهنگ رشد اقتصادی کندتر خواهد بود. چین کشور وسیعی است که همواره به منبع بزرگی از انرژی احتیاج دارد اما بازار نفت همیشه با مقایسه واقعیت با تحولات دنیا کار می کند.»

صنعت نفت و گاز در دنیا در برابر تغییرات وسیعی قرار دارد و مجبور است خود را با این واقعیت جدید وفق دهد. با وجود این ، بسیاری از کارشناسان اعتقاد دارند قیمت نفت هرگز بار دیگر به رقم ۱۰۰ دلار در ازای هر بشکه نخواهد رسید. این برای کشوری چون قزاقستان که رشد و بالندگی وی منوط به صنعت نفت و گاز است خوشایند نیست .

میراث قزاق ها، دلیلی مضاعف برای چشم پوشی از سلاح های هسته ای

قزاقستان برای خلاص شدن از شر سلاحهای هسته ای دلایل متعددی دارد. از چهار دهه قبل از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق، آزمایشهای هسته ای کرملین در پایگاهی نزدیکی شهر سمیپالاتینسک قزاقستان انجام می شد. در فاصله سالهای ۱۹۴۹ تا ۱۹۸۹ در مجموع ۴۵۶ آزمایش هسته ای در این پایگاه انجام شد. آزمایشهایی که سلامت بیش از ۱.۵ قزاق را به مخاطره انداخت و بسیاری از آنها با بیماری های نظیر سرطان و جهش های ژنتیکی روبرو شدند.

یکی از قربانیان این آزمایشها، کاربیک کویوکوف است که از بدو تولد از نعمت دو دست محروم بود. اسطوره ای که با فعالیت دو چندان به عنوان یکی از فعالان مبارزه با فعالیتهای هسته ای معروف شد.

اینگونه بود که قزاقستان پس از کسب استقلال در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی، از نخستین کشورهایی بود که از برخورداری از سلاح هسته ای منصرف شد، سیاستی که کماکان دنبال می شود.

نورسلطان نظربایف، رییس جمهوری این کشور در جریان یک سخنرانی در ماه مارس گذشته با انتقاد از عدم اجرای کامل معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای، تعلل بیشتر در این مورد را خطرناک و موجب بهره برداری گروههای تروریستی و تسهیل دسترسی چنین گروههایی به سلاح های هسته ای دانست.

آستانه قزاقستان میزبان کنفرانسی بین المللی با همین موضوع بود که نمایندگانی از سازمان ملل هم در آن شرکت کرده بودند. این کنفرانس دو روزه به مناسب ۲۵ اُمین ساگرد تعطیل شدن پایگاه سمیپالاتینسک و همزمان با ۲۹ اوت، روز جهانی مبارزه با آزمایش های هسته ای برپا شده بود و قرار بود طی آن برای رسیدن به جهانی عاری از جنگ افزار هسته ای تلاش شود.

وضعیت امور دینی

دین و مذهب ساکنین قزاقستان به تبع قومیت های ساکن متنوع است، حدود 70% از جمعیت قزاقستان را مسلمانان که اکثرا پیرو مذهب حنفی هستند تشکیل می دهند و حدود 28 % که روس ها هستند پیرو مسیحیت ارتدکس روسی هستند و تقریبا 2 % را ادیان و مذاهب دیگر به خود اختصاص داده است، بنا بر این اکثریت قریب به اتفاق جمعیت قزاقستان پیرو اسلام و مذهب حنفی هستند، و دولت قزاقستان نیز برای حفظ هویت اسلامی جامعه قزاقستان برنامه های گسترده ای اجرا می کند، در شهرهای مختلف به ساخت مساجد بزرگ و زیبا و مدرن با معماری سنتی اقدام نموده است بطوری که در روز جمعه 6 جولای 2012 این مسجد با حضور رئیس جمهور قزاقستان، آقای نظر بایف، سفرا و نمایندگان کشور های خارجی و اقشار مختلف مردم شهر آستانا با برگزاری مراسم و اقامه نماز جمعه بصورت رسمی افتتاح شد، و این مسجد با مساحت صحن عمومی 13 هکتار که 18 هزار متر آن سرپوشیده است بزرگترین مسجد در قزاقستان و در آسیای میانه بشمار می رود به لیست مساجد منحصر بفرد جهان و سرمایه معنوی با ارزش اضافه گردید.

ظهور یک مسجد جدید در آستانه پایتخت جدید التأسیس قزاقستان که به نحو چشمگیری با معماری مدرن امروزی ساخته شده است بسیار لازم و ضروری می نمود، تا جای نماد اسلامی در کنار سایر نمادهای متجدد و دوران معاصر خالی نباشد، در سایر شهرهای قزاقستان نیز نسبت به ساخت مساجد و نمادهای اسلامی توجه ویژه می شود، در عین حال دولت برای سایر ادیان نیز آزادی عمل زیادی ایجاد کرده است و برای ایجاد تعامل و همزیستی مسالمت آمیز ادیان و مذاهب در کنار همدیگر تلاش های زیادی می کند که راه اندازی دبیرخانه گفتگوی رهبران ادیان سنتی از بدو استقلال این کشور در این راستا از جمله اقدامات بزرگی است که با مدیریت مستقیم نظربایف رئیس جمهور قزاقستان راه اندازی و هر دو سال یک بار کنگره ادیان رهبران سنتی جهان و رؤسا و مسئولین سازمان ها و مجامع بین المللی در این کنگره شرکت می کنند.

از دوران كهن تاکنون، منطقه آسياي مركزي از لحاظ مذهبي همواره مهد اديان و مذاهب متعدد بوده است؛ به نحوي كه در طول قرنهاي متمادي، اديان مختلف يکي پس از ديگري در اين منطقه ترويج شدهاند و مردم را به سوي خود جلب نمودهاند. اديان بودايي، زرتشتي، مانوي، مزدکي، يهودي، مسيحي و... در طول تاريخ، مذهب مردم اين منطقه را تشکيل دادهاند. در اين بين ظهور اسلام در قرن هفتم ميلادي، چهره مذهبي آسياي مركزي را تغيير داد و از آن پس به مذهب اصلي اين منطقه تبديل شد. این امر باعث شد که مباحث مرتبط با اسلام و مسلمانان در آسياي مركزي، از جمله مسائل مهم و اساسي در بررسي هويت و فرهنگ مردم منطقه به شمار آيد.

تشكيل وزارتخانه اديان در قزاقستان را بايد اتفاق مهم در آسياي مركزي قلمداد كرد. اين اتفاق بيانگر نگاه اعتدالي قزاق ها و محل تلاقي ارزش هاي دموكراتيك وديني به شمار مي رود. قرار است،اين وزارتخانه بر فعاليت هاي ديني نظارت كند . تحليل گران معتقدند قزاقستان برخلاف ازبكستان بيش از ديگر جمهوري ها در معرض انقلاب رنگي قرار ندارد . از اين رو، بروز هرگونه اتفاق در ازبكستان محتمل است چرا كه جانشينان اسلام كريم اف در اداره كشور از قدرت كريم اف برخوردارنيستند و مردم اين كشور نيز تمايل دارند فرازهاي قانوني رنگ شريعت داشته باشد امّا قزاقستان چنين وضعيتي ندارد ضمن اينكه قزاق ها تلاش كرده اند با ايجاد رفاه اقتصادي و آزادي هاي اجتماعي از خيزش ها جلو گيري كنند ،در قزاقستان كينه هاي انباشته شده كه سبب خيزش هاي اجتماعي و شكاف طبقاتي شود وجود ندارد . در قزاقستان طبقه متوسط شكل گرفته كه مي تواند مانع بروز اعتراضات شود . ضمن اينكه در اين كشور هويت ملي پررنگ تر از خواسته هاي ديني است . اما در ازبكستان هم شكاف طبقاتي شديدي وجود دارد و هم اينكه خواسته هاي ديني از هويت ملي برجسته تر است ،خواسته هايي كه طي زمامداري كريم اف سركوب شده است.

در اين بين اگرچه پيروان مذهب تشیع در آسياي مركزي، از نظر جمعيتي و مذهبي در اقليت قرار دارند، اما در عين حال داراي ويژگيهاي جالب توجهي نيز ميباشند كه عموما آنها را از شيعيان ساير نقاط جهان جدا ميكند. البته شیعیان این منطقه در برخی از شعائر و رسوم و سنت های مذهبی همانند سایر شیعیان در سراسر نقاط جهان عمل می کنند که یکی از برجسته ترین آنها، سوگواری برای امام حسین (ع) و پاسداشت قیام عاشورا است. بر این اساس ، در قزاقستان، تعداد شيعيان بومي بسيار اندک است و اکثر پيروان تشيع در اين کشور را، ايرانيها، افغانها و اتباع جمهوري آذربايجان تشکيل ميدهند که مقيم قزاقستان هستند. چون اكثريت مطلق شيعيان، مهاجران و تبعيديان دوره استالين محسوب می شوند، لذا در سطح سرزمين وسيع قزاقستان پراكنده شدهاند. با اين حال به دليل اينکه اکثر آنها آذري تبار ميباشند، مشابهت كاملي در آداب و رسوم، اعتقادات و فرهنگ آنها وجود دارد. چنانکه مراسم ايام ماه محرم كه از بارزترين و گسترده ترین مراسم شيعيان است، نزد آنها به يك شكل و سبك برگزار ميشود. البته در قزاقستان بهرغم وجود جمعیت قابل توجه شيعيان، هيچ مسجد رسمي مربوط به ایشان وجود ندارد و اماكن غيررسمي براي عبادت و نيايش شيعيان نيز همواره قابل محسوس نيستند. علاوه بر اين، پليس قزاقستان در ايام مناسبتهاي خاص شيعيان نظير محرم و به خصوص روز عاشورا، اين گروه را تحت نظر قرار ميدهد. هر چند در تمام کشورهای آسیای مرکزی، هر ساله شیعیان به سوگواری و پاسداشت قیام امام حسین(ع) می پردازند، اما دارای تمایزاتی با شیوه و هدف سوگواری در کشورهای با اکثریت جمعیت شیعه هستند:

نخست آنکه مفهوم شيعه و سني در كشورهاي آسياي مركزي با ديگر كشورهاي مسلمان تفاوت فاحشي دارد. به اين معني كه اصولاً مفاهيم مذهبي و ديني كمرنگتر و مذاهب به يكديگر نزديكتر ميباشند. چنانكه بسياري از اهل سنت در كشورهاي آسياي مركزي به اهل بيت (ع) علاقهمند بوده و سخت عاشق امام علي (ع)، امام حسين (ع) و حضرت زهرا (س) هستند. به همین دلیل نیز بسیاری از اهل تسنن در ایام سوگواری امام حسین(ع) همراه با شیعیان به پاسداشت اهل بیت پیامبر (ص) می پردازند. البتّه ، اين موضوغ در قزاقستان بطور چشم گيري محسوس نيست .

دوم آنکه شیعیان آسیای مرکزی به دلیل در اقلیت قرار داشتن و پراکندگی جغرافیایی از اتحاد چندان زیادی برخوردار نیستند و توان تشکلسازی ندارند. به همین دلیل، در برخی از این کشورها با محدودیت هایی برای برپایی مراسم سوگواری مواجه اند و غالبا از سوی دولت مورد تهدید واقع می شوند.

سوم آنکه بر خلاف کشوری مانند ایران که هدف نهایی قیام امام حسین در سوگواری های مردمی بسیار برجسته است و اساسا نهضت عاشورا به عنوان مبداء و کانون انقلاب اسلامی (اسلام سیاسی) شناخته می شود، در کشورهای آسیای مرکزی عاشورا هنوز به یک مکتب سیاسی و نهضت رهایی بخش تبدیل نشده است. در واقع به رغم آنکه سوگواری برای امام حسین (ع) و پاسداشت قیام عاشورا برپا می شود، اما تلقی و برداشت مردم از این سوگواری ها بیشتر مبتنی بر ظلمی است که بر خاندان پیامبر(ص) صورت گرفته و توجهی به درس گرفتن از آموزه های قیام حسینی در زندگی فعلی و محیط اجتماعی و سیاسی نمی شود.

ملاحظاتي در خصوص وضعيت نمایندگی فرهنگی آلماتی قزاقستان...